• American Booksellers Association: 1.410 aangesloten leden
• Barnes and Noble’s: 705 winkels
• Indigo Books & Music: 247 winkels (in Canada)
• Books-a-Million: 200 winkels

De reden? Amazon heeft een paar exclusieve dealers met uitgeverijen gesloten met als gevolg dat die boeken alleen via Amazon beschikbaar zijn. Een slag in het gezicht van de andere boekwinkels – en dit terwijl Amazon wel graag wil dat haar fysieke boeken in de fysieke boekwinkels komen te liggen. Tja.

Veranderende markt

Over de macht die Amazon in de loop der jaren heeft verkregen kun je een mening hebben. De andere kant is wel dat zij iets hebben gedaan wat boekwinkels slechts langzaamaan volgen: het ontsluiten van de long tail. Onderdeel hiervan is de kans voor onafhankelijke auteurs om via Amazon hun boeken toch bij een groot publiek te krijgen. Dit commentaar van Alice op TeleRead is in deze context dan ook interessant:

We have so-called “indie” books sites that do nothing but bash Amazon and tell us to go shop at “indie” bookstores. But do any of these bookstores carry titles of “indie” authors? Nope. Only Amazon does that. So personally I’m happy to see these other bookstores struggle and close.

Amazon en fysieke boekwinkels zullen wel nooit vrienden worden. Dat is begrijpelijk, maar de sfeer wordt grimmiger. In december bood Amazon de klant nog $5 als hij een boek niet in een fysieke winkel kocht. En nu probeert Amazon ook nog het aanbod van de boekwinkels in te perken. Amazon heeft de wereld veel gebracht, maar gaat nu ook een aantal partijen veel ontnemen.

PS In het kader van de laatste alinea’s vind ik deze column erg lezenswaardig!

Januari is de maand waarin de verkopen in de feestmaand december worden geëvalueerd. Allereerst valt op dat Amazon tijdens de feestmaanden meer dan 1 miljoen Kindles per week heeft verkocht. In de UK kreeg 1 op de 40 volwassenen een Kindle cadeau tijdens de Kerstdagen. Deze ereaders worden deels ook meteen gebruikt. In de Best-Selling Book lijst van USA Today geldt voor 42 van de 50 boeken dat er meer ebooks dan fysieke boeken zijn verkocht. Aan de andere kant zie je ook dat de helft van de Britten de Kindle nog niet gebruikt.

Het interessante is dat volgens investeringsbank Morgan Keeman de Kindle er voor heeft gezorgd dat er 1 tot 2 miljoen minder iPads zijn verkocht in de decembermaand. Het zoekvolume vanuit Google Trends geeft inderdaad aan dat in de VS de Kindle qua populariteit hard op weg is om de iPad in te halen.

iBooks Author en iBooks 2

Later in januari presenteerde Apple iBooks Author en iBooks Author 2, maar daarvoor verwijs ik naar mijn eerdere bericht.

Verder

• 2012: het jaar waarin Nederlandse bibliotheken ebooks omarmen
• Nieuws: Nintendo met eReader abonnement?
• De teloorgang van de boekhandel en de consequenties voor de Nederlandse boekenmarkt
• Ebook ergernissen: hoge prijzen

En als bonustip nog een link naar de 25 mooiste universiteitsbibliotheken ter wereld.

De laatste dagen heb ik zeker 30 artikelen gelezen over beide innovaties. De reacties zijn nogal uiteenlopend. In deze post probeer ik de reacties over m.n. iBooks Author samen te vatten, vanuit een aantal invalshoeken:

1. Techniek
2. Innovatie
3. Verdienmodel

Techniek

De techniek van iBooks Author zit goed in elkaar. Via een WYSIWYG interface en met behulp van allerlei templates kan werkelijk iedereen zijn ebooks opmaken. Interactieve media kan toegevoegd worden via 7 widgets: Gallery, Media, Review, Keynote, Interactive Image, 3D en HTML.

Als kritiek lees ik dat de gemaakte iBooks het niet goed op de iPhone. Verder zou het mooi zijn geweest als iBooks Author zou exporteren naar ePub 3, maar dat doet het dus niet. Hierdoor is Apple bezig weer een nieuw ecosysteem voor ebooks te maken, wat de markt in het geheel niet ten goede komt. Ook wordt er een klein beetje geklaagd over het formaat van de iBooks. Sommigen zijn meer dan 1 GB groot (m.n. de studieboeken) en met een 16 GB iPad gaat het dan snel. Ik denk trouwens dat ik het antwoord van Apple op deze laatste klacht al wel weet …

Innovatie

De innovatie van iBooks 2 ligt uiteraard op het gebied van digitale studieboeken. In dit interessante artikel worden 5 nieuwe mogelijkheden genoemd voor het onderwijs: 1) custom courseware, 2) a content ecosystem, 3) student-owned content, 4) iPad based software en 5) innovation in presentation. Het vierde punt is wellicht voor de markt niet het meest belangrijk, maar de andere 4 kunnen zeker wel helpen om het onderwijs een boost te geven de 21ste eeuw in.

Ik las ergens dat het de vraag is hoe innovatief een nieuwe ontwikkeling kan zijn als je de grootste uitgeverijen van de markt erbij gebruikt. De partijen die samen met Apple het podium deelden waren Pearson, McGraw-Hill en Houghton Mifflin: gezamenlijk hebben zij meer dan 90% van de Amerikaanse schoolboekenmarkt in handen. Ook de belofte dat studieboeken nu interactief zijn geworden is niet nieuw: deze belofte deed de CD-ROM ook al. Apples claim “re-invent the textbook” is dan misschien ook iets te sterk overtrokken.

Verdienmodel

Het gebruik van iBooks Author is gratis, al heb je (natuurlijk?) wel een Mac nodig om de software te gebruiken. Het verdienmodel zit hem er in dat zodra jij geld gaat vragen voor je ebooks, Apple 30% daarvan krijgt.

Eén van de kritische visies op het verdienmodel van iBooks Author die ik tegen kwam werd o.a. omschreven in de LA Times. In dat artikel citeren ze een stuk uit de gebruikersvoorwaarden:

IMPORTANT NOTE: If you charge a fee for any book or other work you generate using this software (a “Work”), you may only sell or distribute such Work through Apple (e.g., through the iBookstore) and such distribution will be subject to a separate agreement with Apple.

De kritiek is dat je jouw materiaal slechts via één kanaal mag aanbieden. En dat is dan uiteraard een kanaal waar Apple 30% van je revenuen pakt. En hoewel Cult of Mac terecht aangeeft dat je er zelf bij was toen je je data weg gaf staat de keus van Apple natuurlijk wel recht tegenover de gedachte van open standaarden e.d.

Op zich heeft een producent natuurlijk het recht software gratis weg te geven, mits de gebruikers zich houden aan bepaalde regels. Het is echter de combinatie van een aantal regels die een wat vieze geur aan de gebruikersovereenkomst geven. Apple behoudt zich namelijk het recht voor om publicaties van bepaalde boeken te weigeren, terwijl je het opgemaakte ebook dan niet elders mag publiceren. Uiteraard mag je de content elders opmaken en distribueren, maar dan heb je al veel tijd en werk in het opmaken van een ebook gestoken – en mag je het nog eens gaan doen. Het gevolg is dan ook dat de eerste auteurs zich al hebben teruggetrokken uit iBooks Author.

Conclusie

Met iBooks Author heeft Apple een mooie tool gemaakt waarmee werkelijk iedereen een ebook kan maken (als je uiteraard de content hebt liggen). Op juridisch vlak zitten er een paar haken en ogen aan. Op zich zijn dit zaken die redelijk zijn, mits je maar van te voren weet waar je je aan verbindt. Het probleem hierbij is echter wel dat de gebruikersovereenkomst een beetje ver weg gestopt zit.Maar uiteindelijk blijkt staan dat Apple een prima product gemaakt heeft.

Wil je aan de slag? Wellicht dat deze handleiding je dan op weg kan helpen.

Amazon heeft er naar mijn mening alle belang bij om fors in te steken op ebooks. De wet op de vaste boekenprijs belemmert Amazon in één van hun meest primaire proposities: die van prijsvechter. Een oplossing zou zijn een boekenclub op te richten (zie artikel 8 en 9 in de Wet op de vaste boekenprijs) maar daarmee haal je natuurlijk niet snel een groot marktaandeel.

Amazon heeft met de Kindle uiteraard een sterke ereader. Door een Nederlandse webshop te openen is het te verwachten dat het marktaandeel van de Kindle in Nederland ook fors zal stijgen.

De locatie van het Europese hoofdkantoor van Amazon is Luxemburg. Dit is een interessante keuze, omdat Luxemburg erover denkt het BTW percentage op ebooks fors te verlagen. Waar een Nederlandse aanbieder 19% BTW moet verrekenen, zou een Luxemburgse aanbieder slechts 3% BTW aan de brutoprijs toe te hoeven voegen. Dit leidt óf tot een voordeel in de ogen van de consument óf tot een betere marge voor Amazon. Deze marge kan uiteraard ook vertaald worden in een betere service, zoals gratis verzendkosten o.i.d.

Ebooks

Wat een ebook is, is wel duidelijk. Maar wat is nu de status van de markt?

Tablets en ereaders

In eerste instantie werden ebooks op gewone computers gelezen. Het nadeel hiervan was echter dat de meeste beeldschermen niet al te geschikt zijn om langdurig van af te lezen. Als oplossing hiervoor werden apparaten als de Kindle van Amazon ontwikkeld. Deze apparaten maakten gebruik van e-ink technologie. In feite moet je deze technologie zien als digitale inkt. Het resultaat is dat het lezen van een apparaat met e-ink technologie veel rustiger is, omdat het net lijkt alsof je een boek aan het lezen bent. Gekleurde e-ink apparaten laten vooralsnog te wensen over. Apple onderzoekt trouwens de mogelijkheden om deze technologie ook op de iPad te krijgen.

Een goed artikel over het verschil tussen tablets, e-ink ereaders en alles daar tussenin is te vinden op de site van CNET. Verder staat er op de Engelstalige Wikipedia nog een mooi totaaloverzicht van veel ereaders.

Prijs van ebooks

De prijs van ebooks is in Nederland nog hoog. De prijs van een ebook zit vaak rond de 80% van een de prijs van hetzelfde fysieke boek. Voor een fysiek boek geldt de vaste boekenprijs, maar deze geldt niet voor een ebook. Vanwege deze hoge prijs is slechts 1 op de 100 verkochte boeken een ebook. Vergelijk dit met een marktaandeel van 17,6% () in de Verenigde Staten en je ziet dat we in Nederland nog een heel stuk achterlopen.

Dit heeft er onder andere mee te maken dat de BTW op een ebook in Nederland 19% is. Voor een fysiek boek is dit 6%. In Luxemburg is in december 2011 de BTW op een ebook verlaagd van 15% naar 3%. Dit gaat mogelijkerwijs grote gevolgen in Nederland hebben, omdat buitenlandse partijen als Apple en Amazon wellicht vanuit Luxemburg de ebooks naar Nederland gaan ‘distribueren’. Volgens geruchten is Amazon al bezig om een Nederlandse site te openen.

Hoe verlagen we de prijs van ebooks?

Zouden de prijzen van ebooks lager kunnen zijn dan ze nu zijn? In principe heb je voor een ebook dezelfde kosten aan redactie, proproductie (editors, grafici), marketing en royalties. Alleen de drukkosten en wellicht een stuk distributie vallen weg bij een ebook. Toch zou een ebook goedkoper kunnen zijn dan 80% van de prijs van een fysiek boek. Doordat er voor extra verspreiding van een ebook nauwelijks variabele kosten gerekend hoeven te worden, kunnen ebooks (in een wellicht uitgeklede versie) gratis worden aangeboden.

Door gebruik te maken van het freemium model kun je zo snel een groot bereik genereren. Voorwaarde is dan uiteraard wel dat je boek zijn beloften waar maakt en ook echt oproept tot het kopen van het boek. Een interessant, en uiteraard gratis te downloaden, boek hierover is Free van Chris Anderson. Dit boek heb ik overigens zelf fysiek gekocht nadat ik eerst de gratis PDF heb gelezen.

Amerikaanse markt

Zoals gezegd is de Amerikaanse ebook markt al veel verder ontwikkeld. Het marktaandeel is veel hoger en recentelijk waren gold dan ook voor 42 van de USA Today top 50 boeken dat het ebook beter verkocht werd dan het fysieke boek. Daarnaast worden ebooks zelfs al significant anders benaderd dan fysieke boeken.

Printing on Demand (POD)

Printing on Demand (POD) betekent dat je als uitgever niet 3.000 boeken in één keer laat drukken, maar alleen boeken ‘drukt’ als er vraag naar is. Per stuk dus. Dit ‘drukken’ is eigenlijk printen, waarbij je moet denken aan zeer grote printerstraten. Dit product is natuurlijk vrij helder uit te leggen, maar de toepassingen zijn veel interessanter.

1. Hoe leuk is het bijvoorbeeld iemand een boek cadeau te doen om vervolgens een persoonlijk voorwoord toe te voegen?
2. Of denk aan een roman die jou als hoofdpersoon heeft?
3. Verder is POD natuurlijk een goedkope manier om boeken actueel te houden.
4. Daarnaast zijn er natuurlijk opeens tal van mogelijkheden voor het uitgeven van boeken zonder uitgeverij.

En wat ga ik dan doen?

Als Productmanager Digitale Diensten ga ik in deze markt de belangen van de uitgeverijen en boekhandels vertegenwoordigen. Dit kan bestaan uit het ontwikkelen van nieuwe applicaties voor de Nederlandse markt. Ook zal het betekenen dat ik het aanbod van Nederlandse uitgeverijen beschikbaar maak voor platforms van grote partijen zoals Apple en Kobo. En wat dit precies voor taakverdeling van 9 tot 5 gaat betekenen gaan we wel zien!